Nghệ thuật xếp đá IWAGUMI trong thủy sinh cảnh

Discussion in 'Phong cách và bố cục (Aquascaping)' started by toetoe, Sep 4, 2007.

  1. toetoe

    toetoe Aqua Syndrome

    [​IMG]

    Kiểu xếp đá Nhật bản có tên Iwagumi 石組 (dịch ra Hán Việt là thạch tổ : xếp đá theo tổ, nhóm) trong nghệ thuật thủy sinh cảnh, có nguồn gốc từ nghệ thuật làm vườn Nhật Bản là một hệ phái của trường phái (phong cách) Thiên Nhiên (Nature Aquarium style) mà người tiên phong là Takashi Amano. Trong kiểu hồ này, đá đóng vai trò chủ chốt trong thùy sinh cảnh. Có rất nhiều kiểu xếp đá Iwagumi được áp dụng vào bố cục thủy sinh, nhưng tựu trung tất cả đều hướng đến sự đơn sơ và tĩnh lặng.

    [​IMG]

    Kiểu xếp đá thông dụng nhất theo phong cách Iwagumi của Nhật Bản có tên gọi là Sanzon Iwagumi 三尊石組 . Sanzon ở tiếng Nhật có nghĩa là “Tam Tôn“ (Tam: 3 ; Tôn: tôn kính) bên tiếng Hán Việt và kiểu xếp đá gọi nôm na theo Hán Việt là Tam Tôn Thạch Tổ này được cấu thành từ 3 hòn đá với 2 nhỏ và 1 lớn. Theo JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), thì thuật ngữ này được dùng lần đầu vào thế kỷ 11 trong một chuyên luận về Nghệ thuật Vườn Nhật Bản mang tên “Sakuteiki” 作庭記 (Tác Đình Ký = Bản ghi chép thuật tạo tác sân vườn). Những cụm đá được xếp như thế là theo quan niệm nhà Phật; Cục đá to ở trung tâm được gọi là chuusonseki 中尊石 (trung tôn thạch : viên đá lớn ở giữa) hay có thể hiểu là vị Đại Phật, trong khi đó những viên đá nhỏ hơn được gọi là kyoujiseki 脇侍石 (hiếp thi thạch / hiếp => bên cạnh ; thi => hầu ; thạch => đá vì vậy hiếp thi thạch có thể hiểu là hầu thạch) hay cũng có thể cho đó là 2 vị Bồ tát theo hầu Phật. Những viên “hiếp thi thạch” (kyoujiseki) thường đựơc xếp nghiêng hướng về viên “trung tôn thạch (chuusonseki) trông như các vị Bồ Tát đang khấu đầu bái Phật. Viên “trung tôn thạch” hầu như luôn nằm tại vị trí mà ta gọi là điểm vàng (theo Quy Tắc Vàng đã được nói đến ở một bài khác).

    [​IMG]

    Các kiểu xếp đá khác thì ít thấy hơn, nhưng số lượng đá lớn nhỏ khác nhau trong hồ vẫn luôn là những con số lẻ. Trong cộng đồng người chơi thủy sinh theo phong cách iwagumi, còn nêu thêm vài điểm đặc thù của lối chơi…chẳng hạn như việc những hồ dạng này thường chỉ sử dụng duy nhất một lọai cây thủy sinh để tạo thảm thực vật cho hồ (Thường là Glosso - Trân Châu Nhật, Hair grass – Ngưu Mao Chiên, hoặc Hemianthus callitrichoides - Trân châu Cuba), và duy nhất một lọai cá bơi đàn (phổ biến nhất là Rummynose tetras – Cá mũi đỏ, Cardinal tetras – ta hay gọi là cá Neon vua…nhưng đúng ra phải gọi cá Neon đỏ hay cá tetra đỏ, hoặc Harlequin rasboras – Cá tam giác). Nhờ đó thủy sinh cảnh sẽ trông đơn sơ và “Thiền” hơn.

    [​IMG]

    Nhiều người cho rằng chăm sóc và bảo dưỡng hồ thủy sinh set up với bố cục đá kiểu Iwagumi dễ dàng hơn các kiểu hồ thực vật thủy sinh khác. Thật ra là ngược lại ! Nó khó hơn nhiều…vì những yêu cầu khắt khe của lối set up này như việc hạn chế chủng lọai cây thủy sinh được trồng trong hồ và điều kiện ánh sáng mạnh. Các lọai cây tạo thảm thực vật trong hồ thường là lọai phát triển chậm và không hấp thu nhiều dinh dưỡng. Do vậy, tạo tác hồ thủy sinh theo phong cách Iwagumi và duy trì hệ sinh thái của nó cho cân bằng là một thử thách cam go về nhiều mặt. Việc tảo hại bùng phát trong những hồ dạng này rất thường xảy ra mà cây thân đốt (ta hay gọi là cây cắt, cắm) lại chẳng thể có mặt trong dạng set up này để giúp ta cải thiện tình hình, cân bằng sinh thái (nhờ vào khả năng hấp thu dinh dưỡng mạnh của chúng), thay vào đó ta phải tự mò mẫm với bao thử thách, sai sót trong cuộc chiến với rêu hại, cũng như trong việc định lượng dinh dưỡng sao cho đúng mức. Ngòai ra, người chơi cũng thường thả tép Amano (tép Yamato) và các lọai tép ăn rêu khác vào những hồ dạng này để kiểm sóat rêu, tảo hại.

    Vì những lý do trên, ta có thể thấy những hồ theo phong cách Iwagumi không phải là thứ dành cho người mới, nhưng có thể nói rằng chúng thuộc lọai hồ thủy sinh đẹp nhất và đem lại cảm giác yên bình nhất cho người xem.

    Tác giả: DJKronik57 (Aquatic Eden)

    Sưu tầm & lược dịch,

    Dtnguyen62
     
  2. langthangsg06

    langthangsg06 Member

    Thanks anh Nguyễn , bài viết hay quá .
     

Share This Page