Hỏi & đáp về gỗ lũa (trầm mộc) với Takashi Amano

Discussion in 'Vật liệu trang trí, tạo bố cục' started by dtnguyen62, Oct 17, 2007.

  1. dtnguyen62

    dtnguyen62 SAC Samurai

    Bản dịch qua tiếng Anh cuả Tomoko Schum

    [​IMG]

    Câu hỏi 1. Ông có mẹo gì để buộc các loại dương sỉ và rêu willow vào gỗ lũa không ?

    Trả lời: Các loại rêu và dương sỉ thường mọc trên gỗ lũa trong tự nhiên như bạn thường thấy ở khe suối trên non cao. Qua dáng vẻ cuả chúng, tôi cảm nhận được dòng thời gian và cảm xúc cuả sự tĩnh tại (Wabi) & cô tịch (Sabi)*. Trong hồ thuỷ sinh kiểu NA (Nature Aquarium), Bolbitis, Microsorum and willow moss thường được cột vào gỗ lũa để tái tạo không gian tự nhiên hoang vu trong thuỷ sinh cảnh.

    Để đính các loại cây thuỷ sinh vào lũa, trước hết tôi phải ướm thử khúc lũa vào hồ rồi mới quyết định xem sẽ buộc cây vào những chỗ nào. Nếu bạn định buộc rêu willow moss trên khắp khúc lũa, thì bạn có thể buộc trước từ ngoài bằng chỉ cotton. Nhưng nếu bạn chỉ định buộc rêu ở một số chỗ trên lũa, bạn phải ướm thử nó vào hồ đã, rồi sẽ quyết định vị trí cột rêu sau khi đã xét đến sự cân bằng tổng thể.

    Về vị trí để buộc cây thuỷ sinh trên lũa, tôi thường buộc chúng vào những điểm chính như đầu ngọn lũa, đoạn cành lũa giao nhau, những chỗ bị cưa, cắt trông không tự nhiên, nói chung là tuỳ theo hình dạng cuả lũa.

    Khi đã xác định được vị trí buộc rêu, tôi dàn mỏng rêu willow moss và buộc vào lũa bằng chỉ cotton chuyên dụng. Một điểm quan trọng đối với các loại dương sỉ như BolbitisMicrosorum là phải cắt hết lá già trước khi tiến hành buộc chúng vào lũa. Lá già thường không dễ dàng thích nghi với môi trường mới và rêu hại có khuynh hướng phát triển trên những lá này. Đầu ngọn lá non của họ dương sỉ Microsorum thường ở dạng trong suốt. Ta chỉ nên giữ lại những lá non này và cắt bỏ hết lá già. Còn đối với dương sỉ Châu Phi Bolbitis, ta có thể cắt bỏ hầu hết những lá lớn. Thậm chí, ta có thể cắt bỏ toàn bộ lá và chỉ giữ lại phần thân rễ (rhizomes) và buộc vào lũa cũng chả sao. Làm thế ta sẽ khiến dương sỉ phát triển những lá mới, sạch sẽ thích nghi với môi trường mới cuả hồ thuỷ sinh.

    [​IMG]
    1.Một đoạn lũa đẹp.

    [​IMG]
    2.Chẳng có vấn đề gì khi chỉ buộc phần thân rễ (rhizomes) cuả Bolbitis vào lũa.

    [​IMG]
    3.Buộc một lớp mỏng willow moss xung quanh thân lũa.

    [​IMG]
    4.Quấn phần thân rễ cuả dương sỉ cho chúng bám quanh thân lũa rồi buộc lại.

    Câu hỏi 2: Tôi phải làm gì khi lựa chọn lũa ?

    Trả lời: Khi mua, bạn thường lựa nhiều khúc lũa khác nhau. Điều quan trọng nhất ở đây là kích cỡ cuả chúng. Nếu bạn sử dụng hệ thống chiếu sáng treo độc lập (treo trên cao không sát thành hồ) thì việc ngọn cuả các cành lũa có vươn lên, ló ra khỏi mặt nước cũng chẳng sao. Tuy nhiên, với một bố cục thuỷ sinh chuẩn mực thì thật là bất tiện nếu bộ lũa không nằm gọn trong khuôn khổ cuả hồ. Điểm quan trọng thứ nhì là số lượng cành lũa và sự cân bằng trong bố cục. Nên chú ý chọn lựa sao cho khi ghép chúng lại trông hài hoà – cân bằng.Nếu sử dụng quá nhiều lũa, sẽ không đủ chỗ cho cây thuỷ sinh (thiếu đất canh tác). Bất kể thế nào, điều bạn cần chú ý nhất khi chọn lựa là hình dáng cuả phần ngọn lũa vì nhiều khúc lũa bị cưa, cắt một đầu. Những đoạn lũa có phần ngọn thuôn dần một cách tự nhiên, thì riêng tự bản thân chúng cũng đã có thể giúp bạn tạo được cảm giác tự nhiên cho bố cục hồ.

    [​IMG]

    Câu hỏi 3: Chúng ta phải làm gì khi rêu hại bắt đầu tấn công bề mặt lũa ?

    [​IMG]

    Trả lời: Tôi thường sử dụng những cành lũa gỗ mun trần (không buộc cây thuỷ sinh) để trang trí với dụng ý phô bày vẻ đẹp cuả những đường gân, sớ gỗ cuả chúng. Khi dùng cách này, những đoạn lũa đậm màu sẽ khiến bố cục chặt hơn, rõ nét hơn. Tuy nhiên, phải để ý đến việc rêu hại thường dễ mọc trên bề mặt lũa hơn là trên bề mặt lá cuả cây thuỷ sinh. Dù rằng việc thả các sinh vật ăn rêu vào hồ là một biện pháp hữu hiệu để xử lý vấn đề rêu tảo, tép Yamato (Yamato Numa Ebi) và cá Oto (Otocinclus) tỏ ra không hiệu quả với vài loại rêu hại. Như loại rêu tơ xanh và rêu chùm đen bám trên bề mặt lũa chẳng hạn. Với mấy loại này, loài cá Bút Chì ăn rêu Thái Siamese Flying Fox (Crossocheilus siamensis) và loài Parotocinclus maculicauda (1 loài cá ăn rêu cùng họ với cá otocinclus, có xuất sứ Brazil – Nam Mỹ) lại tỏ ra hiệu quả.

    [​IMG]
    Parotocinclus maculicauda

    Nếu rêu hại phát triển dữ quá thì bạn có thể rút nước ra cho lũa lộ lên khỏi mặt nước, rồi dùng cọ quét Phyton-Git lên bề mặt lũa chỗ bị rêu bám.

    *Khái niệm về Wabi Sabi: Đây là cách nhìn, khái niệm truyền thống cuả người Nhật về thế giới quan và mỹ quan khởi nguồn từ Phật Giáo Thiền Tông. Đó là quan niệm thẩm mỹ về những gì không hoàn hảo, không trường tồn và dang dở. Khái niệm này cũng được dùng để chỉ cái đẹp cuả những thứ khiêm tốn, xoàng xĩnh.

    Chú giải thêm cuả người dịch Việt Ngữ:

    wabi わび - 侘 or 佗 : Hán Việt = Tĩnh tại, Điềm tĩnh. Một quan niệm (thẩm) mỹ học về vẻ đẹp vượt trội và ý nghiã sâu xa cuả những gì tầm thường, thế tục.

    sabi さび - 寂 : Hán Việt = Tịch (cô tịch, vắng lặng, giản dị). Một ý niệm về cái đẹp đặc biệt quan trọng trong nghệ thuật Trà Đạo Nhật Bản (茶道 – chadou) và nghệ thuật thi ca (haiku 俳句) Nhật Bản. Cái đẹp cuả không gian & vật chất.

    Nguồn: AGA (www.aquatic-gardeners.org)

    Do dtnguyen62 biên dịch dành riêng cho SAC. Xin vui lòng không sao chép, trích dẫn dưới mọi hình thức mà không có sự đồng ý cuả BQT SAC.
     
  2. nguyenloi

    nguyenloi New Member

    cám ơn bác,bài viết hay wá !
     
  3. Dr_Martens

    Dr_Martens ___Most__Wanted___

    Cái khổ nhất là buộc rêu vào lũa...có lẽ do em không khéo tay,mỗi lần buôc lũa phải 2 người đứa nắm đứa buộc...Vậy mà khi cho nước vào rêu vẫn rơi ra hết...ko biết có bí quyết gi ko mọi người..?
     
  4. thaibinh1212

    thaibinh1212 Hiến Máu Nhân Đạo

    Một là bạn cột quá chặt nên rêu bị đứt ,hai là bạn cột quá lõng rêu tuộc ra ...cố gắng làm một mình đi bạn .....
     
  5. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    cột gút chỉ vào lũa trước, sau đó xếp rêu theo thế mọc của nó, buột vào. xong. Bạn nên để lũa khô khô tí sẽ dễ buột hơn
     
  6. Mp_tetra

    Mp_tetra Super Moderator

    Tớ lại thấy đa số rêu khi khi cột thì nên tưới ướt dễ hơn.
    Nhúng nước khúc lũa, rêu thì thả trong thau nước nhỏ, tách mỏng từng mảng (từng cành) rồi đắp lên khúc lũa chỗ cần cột. Rêu ướt sẽ dính như được dán vào lũa. Rải rêu càng mỏng cột càng đẹp, nhưng cột chỉ (cước) thì cột sao thành lưới ràng quanh lũa cách khoảng 5mm - 10mm là vừa.
     
  7. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    Ý em là cho khúc ũa khô khô thôi, còn rêu thì lúc nào chả ướt
     

Share This Page