Hệ thống loc nước cho hồ thủy sinh.

Discussion in 'Các loại lọc (Filters)' started by fahsailam, Aug 29, 2007.

  1. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    [​IMG]
    Như các bạn đã biết hồ thủy sinh là một hệ sinh thái khép kín. Trong hồ có nhiều loại động vât thủy sinh sinh sống kể cả những loại vi khuẩn. Mỗi ngày chúng ăn và thải ra nhiều chất thải. Chất thải này nếu không được sử lý hay sử lý không đúng cách sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và hệ sinh thái trong hồ. Thậm chí nó sẽ tác động trực tiếp đến sức khỏe của cây và thủy sinh vật. Để sử lý những chất thải này, thay nước cũng là 1 biện pháp để giảm thiểu lượng chất thải. Nhưng thay nước nhiều hay thường xuyên cũng không phải việc làm có lợi cho hồ thuỷ sinh (việc thay nước chỉ nên thay mỗi tuần 1-2 lần). Để đạt được hiệu quả cao trong việc sử lý chất thải trong hồ thủy sinh, lọc nước sẽ đóng vai trò này.

    Máy lọc dùng cho việc lọc nước trong hồ có hình dạng khác nhau cũng như nguyên lý hoạt động. Loại máy lọc thường gặp là Lọc treo (Overhang fillter), Lọc đáy(lọc nền) dùng sỏi đáy trong hồ làm vật liệu lọc và Lọc ngoài(Canister or External fillter) đặt ở ngoài hồ.

    Cây thủy sinh sẽ nhả ra Oxy mà thủy sinh vật cần và làm sạch nước “tự nhiên ” bằng cách hấp thu chất độc hại như Ammonia và Nitrogen mà thủy sinh vật thải ra. Đó là lý do tôi luôn luôn nói “ Nếu cây thủy sinh trong hồ khỏe thì cá, tép đương nhiên cũng sẽ khỏe (ngoại trừ cá mới mang về hoặc cá đã có mầm bệnh)”.

    Nhưng ngoài hệ thống lọc, chúng ta cũng nên nghĩ đến những nhu cầu cơ bản của cây thủy sinh : nước, ánh sáng và Co2 (carbon dioxide). Cây thủy sinh sống và tồn tại dựa vào nước. Cây thủy sinh thực thụ mà chúng ta trồng có thể sống trong môi trường nước nghèo nàn dinh dưỡng. Khi nước trở nên giầu dinh dưỡng, rêu tảo sẽ thừa cơ hội hấp thu dinh dưỡng và phát triển nhanh hơn cây thủy sinh. Trong trường hợp này nếu lọc nước tốt sẽ có khả năng loại trừ vấn đề này song song với việc thay nước thường xuyên.


    Nếu lọc nước của chúng ta có dung tích nhỏ, đương nhiên là số lượng nước được lọc sẽ ít theo và không thể loại trừ hay ngăn cản rêu tảo ra khỏi hồ. Ngoài ra cá, tép trong hồ sẽ bị bệnh nếu lọc nước không được làm vệ sinh thường xuyên. Nếu lọc tốt, hệ vi sinh trong lọc sẽ loại trừ hay khống chế mầm bệnh (gây bệnh cho cá tép) và rêu tảo không tồn tại được.

    Tiếp theo, xét về yếu tố ánh sáng, Lọc treo hay lọc trên hồ sẽ làm giảm hay ngăn cản nguồn ánh sáng mà cây thủy sinh rất cần. Hồ thủy sinh, ánh sáng phải được phân bổ đều khắp hồ và không bị che khuất.

    Cuối cùng, xét về vấn đề liên quan đến Co2. Máy lọc có khả năng làm thông khí hay đánh tan khí vào nước, đó là nguyên do làm cho Co2 bị thất thoát. Giống như chúng ta lắc lon SODA. Sau đó mở nắp lon “Xuỵt” tất cả Co2 trong lon sẽ bay ra vào không khí, soda sẽ trở nên nhạt tẻ. Chắc chắn chúng ta không thích soda nhạt cũng như cây thủy sinh. Tất cả các loại lọc tạo sự tiếp xúc giữa nước và không khí, là nguyên nhân làm cho Co2 trong nước thất thoát. Co2 dễ dàng hòa tan vào trong nước hơn không khí gấp 70 lần nhưng dễ hòa tan bao nhiêu thì cũng dễ thất thoát vào không khí bẫy nhiêu. Lọc nước chuyên dùng cho hồ cá là yếu tố đầu tiên liên quan trực tiếp đến cá, tép, phải tạo ra Ôxy thay thế Co2. Còn hồ nuôi trồng cây thủy sinh thì không thể dùng lọc nước làm phân tán Co2 hay tạo ra sự chuyển động hoặc làm cho nước tiếp xúc trực tiếp với khí.
     
  2. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    Máy lọc mà đáp ứng được cho cả 3 hình thức (làm sạch nước, không che nguồn ánh sáng, không làm Co2 tan trong không khí) là 1 trong những thiết kế đặc biệt để cây thủy sinh phát triển : Máy lọc ngòai (external, canister power filter) rất mạnh, mình không nên lắp đặt đầu ống dạng phun tia (spray bar). Ống nước ra phải cho nó thấp hơn mặt nước và hãy quên việc sử dụng - lắp đặt đầu ống phun tia.

    Phương pháp dùng sỏi từ lớp nền bên dưới làm lọc đáy sẽ có 1 vài ảnh hưởng. Đầu tiên, lớp phân nền(trộn với sỏi) bên dưới không thể sử dụng được, thứ 2 khi sử dụng 1 thời gian cát bắt đầu hết tác dụng trong việc lọc, cuối cùng, khi cây lớn lên, rễ cây sẽ ngăn dòng chảy của nước thông qua lớp nền bên dưới. Tuy nhiên phương pháp này lại tốt cho hồ thủy sinh giai đoạn đầu khi mới set up . Nó sẽ đem Oxy trong nước trực tiếp đến rễ cây và làm cho nhiệt độ (đã chênh lệch) giữa nền và nước bằng nhau. Mặc dù có sự phát triển tốt hơn trong thời gian đầu, nhưng trên thực tế hệ thống lọc đáy , sau 1 thời gian, sẽ làm nảy sinh các vấn đề đã đề cập ở trên. Chắc chắn nguyên lý này không ứng dụng cho người trồng cây thủy sinh muốn thay đổi bố cục thường xuyên.

    Quá trình lọc hóa học và lọc sinh học

    Nguyên lý lọc có thể phân ra được 2 lọai : lọc hóa học và lọc sinh học. Lọc hóa học dùng than họat tính hay zeolite để loại Ammonia & Nitrogen ra khỏi nước. Còn lọc tự nhiên hay sinh học thì dùng vi khuẩn để phân hủy Ammonia & Nitrogen và chuyển hóa thành Nitrates ít độc hại hơn (với thực vật thuỷ sinh) qua quá trình Oxy hóa. Cả 2 phương pháp này đều có lợi điểm và cùng được sử dụng cho hồ cá và cây thủy sinh.

    Khi mới set up hồ cho đến lúc vi khuẩn đã phát triển tối đa trong vật liệu lọc, quá trình lọc hóa học với than họat tính có thể làm giảm vi khuẩn. Nhưng nếu chỉ dùng than họat tính bỏ vào trong hộp lọc của máy, nó sẽ giữ lại nhiều mẩu cặn thải lớn. Sau 1 thời gian các cặn thải này sẽ trở thành thức ăn cho vi khuẩn (nitrobacteria), chuẩn bị vào quá trình lọc sinh học 100 %. Than họat tính sẽ tự mất khả năng lọc của nó trong 1 hoặc 2 tuần, thay vào đó hệ vi sinh bám trên than hoạt tính sẽ phát triển tốt hơn và đảm nhận vai trò lọc sinh học.

    Việc xác định thời gian chuyển đổi từ lọc hóa học sang lọc sinh học rất quan trọng. Không nên chuyển từ lọc với than hoạt tính sang lọc sinh học trong thời gian quá ngắn. Vì hệ vi sinh (nitrobacteria) bám trên than và các vật liệu lọc khác chưa phát triển đủ mạnh để đảm nhận trọng trách lọc sinh học trong thời gian đầu. Nếu điều này xảy ra (lấy than hoạt tính ra khỏi lọc) sẽ có sự mất cân bằng về sinh thái, cá sẽ bắt đầu chết và rêu tảo bắt đầu phát triển. Do đó, than hoạt tính có thể tiếp tục được sử dụng như là vật liệu lọc cho quá trình lọc sinh học.

    Mặc dù là 1 vật liệu lọc rất tốt và cần thiết để làm sạch môi trường nước nhưng than hoạt tính có 1 bất lợi là hay làm cho lọc bị tắc sau 1 thời gian. Vì vậy nó thường được thay thế bằng các vật liệu lọc khác cũng tốt cho sự phát triển của con vi khuẩn. Việc thay vật liệu lọc không quá khó, việc quyết định thời gian khi nào cần thay mới khó. Tóm lại, than họat tính nên được thay thế ngay sau lần thứ nhất hay thứ hai lọc bị tắc.
     
  3. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    Quá trình lọc sinh hoc.

    Thật sự không cường điệu chút nào khi nói rằng môi trường hồ thủy sinh phụ thuộc rất nhiều vào quá trình lọc sinh học. Khi hệ vi sinh phát triển thịnh vượng, nước sẽ sạch và không có rêu tảo.

    Phản ứng hóa học (thông qua quá trình oxy hóa) bởi vi khuẩn đã chuyển hóa Ammonia từ dạng độc hại sang không độc hại : ammonia (NH3) > Nitriet (NO2), Nitrate (NO3). Vi khuẩn chuyển NH3 thành NO2 được gọi là Nitrosomonas và NO3 là Nitrobacter. Nghiên cứu cho thấy rằng việc duy trì nitrate sẽ ít độc hai hơn nitrite khỏang 70 lần. Nhưng nếu tích luỹ nhiều trong nước nó cũng trở thành độc hại. Do đó, chúng ta cần phải luôn thay nước thường xuyên ngay cả khi vẫn dùng máy lọc nước. Máy lọc nước có khả năng loại bỏ nitrates có thể xuất hiện trong thế kỷ sau.

    Để quyết định độ Nitrate và Nitrite trong nước có 2 cách tính: dùng dụng cụ đo và phương pháp hóa học. Cách thứ 2 sẽ tốt hơn nhưng đó có thể không thuận tiện về chi phí. Tốt nhất để biết được độ nitrates mình có thể đánh gía từ độ pH. Khi nitrates tăng độ pH sẽ giảm, và nước nếu có nitrites cao sẽ có pH cao. Nếu độ pH 5.0 nó cho thấy độ nitrate cao.

    Độ pH bị ảnh hưởng bởi 2 yếu tố. Yếu tố thứ nhất là nitrates còn gọi là acid. Yếu tố thứ 2 khi vi khuẩn bị oxy hóa chúng sẽ hấp thu Oxygen và thải ra Co2. Tương tự ,mức độ ô nhiễm ở sông cũng được biểu hiện như một biểu đồ gọi là B.O.D(như cầu sinh hóa học - Oxygenbiochemical oxygen demand) . Điều này cho thấy rằng có bao nhiêu Oxygen được sử dụng bởi vi khuẩn, do đó nó là cũng vật chỉ thị mức độ chất thải hữu cơ trên sông.
     
  4. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    Ở phần trên đã nói về lý thuyết liên quan đến lọc. Phần tiếp theo sẽ giới thiệu về những loại lọc được dùng phổ biến cho hồ cá và hồ cây thủy sinh.

    [​IMG]

    Lọc ngoài hay lọc thùng.
    Canister Filter, External Fillter


    Hoạt động theo kiểu lọc kín, nước trong lọc không tiếp xúc với không khí bên ngoài. Lọc được đặt ngoài hồ, không chiếm diện tích bên trong hồ. Có 2 đường ống dẫn nước vào và ra. Bên trong lọc sẽ có các khay(2-4 cái) đựng các loại vật liệu lọc (media). Đường nước vào trong hộp lọc của loại lọc này có 2 cách :

    1. Nước từ hồ chảy vào ở vị trí đáy lọc và tràn lên qua các lớp vật liệu lọc, sau đó được bơm trở lại hồ. Loại lọc này được dùng phổ biến nhất.

    2. Nước từ trong hồ chảy vào lọc (ở phần đầu máy lọc) xuống đáy và tràn lên qua các lớp vật liệu lọc, sau đó được bơm trở lại hồ.

    Thứ tự sắp xếp các lớp vật liệu lọc của lọc ngoài theo ngược chiều nước chảy là.

    Khay thứ nhất : Chất lọc hóa học ví dụ như Resin (giúp làm cho nước mềm) hay là than hoạt tính dùng để hút mầu (của gỗ) và mùi hay chất độc trong hồ. 2 loại vật liệu lọc này không bắt buộc phải có.

    Khay thứ 2 : Bông lọc loại mịn. Dùng để lọc bụi hay cặn thải nhỏ li ti. Bông lọc này 1 tháng nên làm vệ sinh 1 lần và sau đó bỏ vào trở lại hoặc là thay bông lọc mới.

    Khay thứ 3 : Bông lọc loại thô hoặc mút. Lọai vật liệu lọc này cũng không bắt buộc phải có. Dùng để lọc những cặn thải hay bụi cỡ lớn. Giúp cho bông lọc mịn không sớm bị nghẹt.

    Khay thứ 4 : Vật liệu lọc sinh học. Phần này quan trọng nhất vì nó là nơi sinh sống của những con vi khuẩn có lợi. Diện tích bề mặt của vật liệu lọc này càng nhiều càng tốt vì vi khuẩn có lợi (giúp hấp thu, phân hủy chất độc hai) sẽ sinh sống ở nơi đây. Vật liệu lọc sinh học được dùng phổ biến nhất là ceramic ring, bio ball hay là Nham thạch công nghiệp. Và nó còn giúp cho nước chảy đều trong hộp lọc và cung cấp nước có oxygen cho vi khuẩn.
     
  5. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    [​IMG]

    Lọc treo. Hang-on Filter

    Thích hợp cho hồ không kiềng vì Khi dùng phải treo trên thành hồ. Bên trong lọc có máy bơm (cánh quạt) để hút nước. Ưu điểm : giá thành không cao, dễ sử dụng và lắp đặt. Khuyết điểm : hộp đựng vật liệu lọc có diện tich nhỏ và như thế sẽ ảnh hưởng đến hiểu quả lọc và không thích hợp với hồ thủy sinh lớn hơn 80 cm.

    Lọc trong(hồ) Internal Fillter

    Loại lọc được gắn cố định trong hồ. Có thế gắn ở (bên trong) phía sau hồ, bên hong, hay là góc hồ. Nước trong hồ sẽ chảy và tràn (qua lược) vào hộp lọc. Sau đó máy bơm trong hộp lọc sẽ bơm nước trở lại hồ. Hiện nay, loại lọc này được cải tiến, đường nước vào hộp lọc sẽ nằm ở phần đáy hay là ở giữa hộp lọc. Khuyết điểm của lọc này là chiếm diện tích của hồ và gây khó khăn khi trang trí hồ. Nước trong hộp lọc hay bị cạn (khi nước trong hồ bốc hơi và tụt thấp hơn miệng tràn) việc này có nghĩa là mình phaỉ châm và kiểm tra lượng nước thường xuyên. Cuối cùng, nếu không muốn sử dụng và muốn lấy ra thì rất khó (vì đã gắn cố định).
     
  6. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    Lọc mút (Sponge Filter)

    [​IMG]
    Là hệ thống lọc dùng vật liệu lọc bằng mút, thuộc lọai lọc trong hồ (vì phần lọc chính được đặt trong hồ). Lọc mút này dùng để lọc những hạt bụi bay lơ lững trong nước, chất thải của cá-tép. Mút cũng là nơi cư trú của vi khuẩn có lợi nhưng khi chúng ta làm vệ sinh thì vi khuẩn sẽ mất đi đáng kể vì tính chất bề mặt của mút rất trơn. Nếu chúng ta dùng lọc này thì phải siêng năng thay nước hồ thường xuyên. Vì diện tích bề mặt của mút không đủ đáp ứng để tạo ra vi khuẩn cho việc lọc sinh học như các lọai lọc có vật liệu lọc sinh học như ceramic ring hay nham thạch công nghiệp vv...(có khả năng kéo dài thời gian thay nước).

    Lọc mút chia làm 2 lọai

    1.Theo lý thuyết " sự nâng lên của khí (Air-Lift)". Lọai này chúng ta thường thấy ở các tiệm bán cá. Từ máy sục khí, khí sẽ bị đẩy lên mặt nước và kéo theo nước chảy qua mút. Lọai lọc này thích hợp cho hồ không cần dòng chảy(lưu chuyển) mạnh ví dụ hồ dùng để ép cá. Vì vậy lọai lọc này có thêm 1 tên gọi nữa là Breeder Filter. Lọc mút phải sử dụng với máy sục khí và thích hợp cho việc nuôi cá.

    2.Lọai máy bơm (Powerhead), mút sẽ được gắn dưới máy bơm. Lực hút và lực thổi rất mạnh vì vậy mút hay bị nghẹt và cây sẽ bị thổi bay. Thích hợp cho việc nuôi cá.

    Lọc dưới hồ (tự chế)
    [​IMG]
    Là 1 lọai lọc tự chế nó sẽ được đặt ở dứơi hồ. Nguyên lý họat động sẽ khác với lọc ngòai ở chổ nước sẽ tiếp xúc được với không khí. Còn lọc ngòai sẽ được bịt kín, nước sẽ không rò rỉ ra ngòai và tiếp xúc với không khí. 1 câu hỏi đặt ra, nếu lọc không kín nước trong hồ lọc không tràn (chảy) ra ngòai ngập nhà ? Để khắc phục và không cho nước tràn (chảy) ra ngoài, chúng ta phải dùng phương pháp overflow control để điều khiển lưu lượng nước ra-vào cho cân bằng. Hệ thống lọc kiểu này thích hợp cho việc nuôi cá Rồng (Arowana). Còn nếu dùng cho hồ thủy sinh thì ít nhất người dùng cũng phải biết điều khiển dòng chảy của nước, Oxygen và Co2 và am hiểu về hệ sinh thái trong hồ thủy sinh.
     
  7. luuduchoa

    luuduchoa Aquarius

    Cám ơn vì bài dịch rất chi tiết và bổ ích cho anh em mới, sao bác không cho luôn một bài về lọc của các hãng, so xánh và giá ước lượng
     
  8. fahsailam

    fahsailam Con Quỷ Rêu Xanh Staff Member

    Hiện nay ở VN có bán nhiều loại lọc. Tuy nhiên cho dù cùng hãng nhưng khác kiểu khác loại cho dù cùng 1 công xuất nhưng giá có thể chêng lệch nhau. Giá lọc ngoài Ehiem của Đức tùy lớn nhỏ từ 1.9 tr - mười mấy tr. Lọc ngoài của TQ như Atman, Jebo, Boyu có giá từ 500 k - 1 tr. mấy. Nhưng tiền nào của nấy .
     
  9. Mr Boo

    Mr Boo Virtual Cop

    chú Thành cho con hỏi một số câu hỏi:
    1) giữa lọc chế dưới hồ và lọc ngoài thì loại nào tốt hơn:theo con thấy thì như sau
    -lọc chế thì mình có thể kiểm soát dc số lượng vật liệu lọc bên trong như bỏ nhiều gốm lọc hơn,nhiều nham thạch hơn...
    -nếu như là lọc ngoài tốt hơn thì nó tốt hơn ở điểm nào(vật liệu lọc,mẫu mã...)
    2) nếu như tìm dc loại vật liệu lọc như trong các máy lọc ngoài loại tốt thì 1 cái lọc dưới hồ có tốt hơn hay ko(nhưng mà ko biết có phải mỗi hãng lại có 1 công thức chế tạo các vật liệu lọc riêng biệt,còn các loại mà ta thường thấy chỉ là loại thường và chết lượng ko bằng)
    3) càng bỏ nhiều vậy liệu lọc có dc coi là càng có nhiều nhà cho vi sinh hay ko và nó có góp phần giúp hồ xanh sạch đẹp hơn hay ko

    nếu ai có đọc xong bài này có thể mổ 1 cái lọc ngoài và hướng dẫn chi tiết cho em biết dc ko ạ:cấu tạo,phương thức hoạt động...em nghĩ đây cũng là 1 thắc mắc chung của nhiều newbie khi mới bước chân vào lĩnh vực TS
     
  10. inka

    inka New Member

    "Thứ tự sắp xếp các lớp vật liệu lọc của lọc ngoài theo ngược chiều nước chảy là." là bác áp dụng cho trường hợp 1 hay 2 vậy bác, có ai đã làm lọc ngoài tốt chỉ giúp mình làm với
     
  11. Mr Boo

    Mr Boo Virtual Cop

    áp dụng cho cả 2,bởi vì trường hợp nào đi nữa thì nước cũng tràn từ dưới lên trên và được bơm ngược trở lại vào hồ
     
  12. malong155

    malong155 New Member

    cái lọc mình chế nó như vậy nè boo :
    [​IMG]
    long làm cái khóa ngay ống vào lọc để khi mồi nước vào ống lọc lở nước tràn ra thì mình tắt đi để xả khí khi thấy nước tràn lên miệng ống ra thì khóa van lại rồi mới gắn dây vào hồ long còn gắn thêm cái loại co nối có răng để tháo ra dc nên chỉ cần khóa van là tháo rời giàn bơm đi vệ sinh nếu mình mua dc loại ống nhựa bình minh tốt thì chỉ cần quấn 3 vòng băng keo rồi đậy cái nắp chụp vào thì nó ko bị xì nước cả những co nối cũng vậy ko cần phải dán keo đâu
    cái lọc này long làm theo hướng dẩn của anh hovaten ko biết về lau dài thì sao chứ bây giờ chạy cũng ổn rất cảm ơn anh hovaten người phát minh ra cái lọc tự chế này
     
  13. funny-boy

    funny-boy Thích Đủ Thứ

    bác có biết ở đâu đặt làm lọc chế giống như vậy hông? tôi định set up hồ đầu tay,kt 70 x 40 x 42, đang trong quá trình "thu thập vật liệu, dụng cụ", nhờ tư vấn mua đồ giúp
     
  14. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    cách bố trí media filter ở dưới đáy liệu có ổn không khi nước không có chổ tĩnh để ổn định, ko cần thiết cái nham thạch bự gì đó đâu malong !
     
  15. huybeo86

    huybeo86 New Member

    thanks các bác nhiều.
     
  16. toto

    toto New Member

    Các bác cho em hỏi, nham thạch bán ngoài tiệm cá cảnh, hình như là 5k/1kg là loại nham thạch thiên nhiên có phải không? Dùng nó cho vào ngăn lọc có tốt hay có hại gì không, nó khác với nham thạch nhân tạo mà bác Fahsailam đã nói ở trên như thế nào ko? Thông cảm cho newbie hỏi hơi nhiều. :D
    Thanks!
     

Share This Page