Bố cục đá Iwagumi phần I: phương pháp sáng tác

Discussion in 'Phong cách và bố cục (Aquascaping)' started by pyramid, Aug 28, 2007.

  1. pyramid

    pyramid Cá mập

    Để giúp các anh chị hình dung cách thực hiện một tác phẩm Iwagumi đúng nghĩa, nhằm phục vụ cho cuộc thi SAC Nano Iwagumi contest 2007 sắp tới, Cá mập xin trích lục và biên soạn lại những điều cần thiết để thực hiện tác phẩm bố cục đá kiểu Nhật.
    Trong bài có đính kèm các kinh nghiệm cũng như những diễn giải qua thực tiễn của cá nhân. Mời các anh chị tham khảo.


    A- Bốn nguyên tắc chính khi thực hiện bố cục đá Iwagumi
    -Các nguyên tắc dưới đây thể hiện 'tâm hồn Nhật' khi thực hiện bố cục đá Iwagumi. Chúng rất mơ hồ và khó xác định vì nó gần như là phản ánh trực giác của nghệ nhân nghệ thuật xắp đặt, đòi hỏi người xem phải có những trải nghiệm và cảm thụ về thiên nhiên nhất định mới lĩnh hội được.

    1Shotoku no sansui
    tạm dịch: tái hiện sơn-thuỷ trong thiên nhiên
    Để có thể tái hiện thiên nhiên, bạn cần đi nhiều nơi, ngắm nhìn, ghi nhận những cảnh quan đẹp của thiên nhiên. Khi xắp xếp đá tạo thác, khe suối...vv... những hình ảnh thiên nhiên đẹp phải luôn hiện diện trong trí tưởng tượng của bạn. Nó sẽ tự tái hiện lại qua các tác phẩm mà bạn đang thực hiện.
    <!--more-->
    2-Kohan ni agau
    tạm dịch: nương theo hiện trạng của thiên nhiên
    Ý tưởng sáng tác của bạn phải dựa trên những gì sẵn có để tìm ra điểm nhấn chính cho thiết kế. Có nghĩa là bạn phải 'lĩnh hội' được những gì đang hiện hữu trước mặt bạn. Theo đó, những khối đá đều có đặc tính, cá tính riêng mà bạn phải ứng xử với nó một cách trân trọng.
    Cảm thụ sáng tác thực sự ở đây chính là khả năng đạt tới một nội tâm tĩnh tại và vô ưu để lắng nghe được 'tiếng nói' của những đá, vốn là một phần của thiên nhiên đang hiện hữu trước mặt bạn. Điều này vô cùng quan trọng vì khi đạt được nó, bạn có thể chọn một ý niệm chung rất trừu tượng cho bố cục đá của bạn, ví dụ như sự 'hư vô' của Phật giáo chẳng hạn.

    3-Suchigaete
    tạm dịch: bất đối xứng
    Những cụm đá hay khối đá, vị trí suối, thác...phải luôn được xắp đặt bất đối xứng trong bố cục chung mô phỏng theo sự ngẫu nhiên trong thực tế.
    Các nguyên tắc 'đòn bẩy' nên áp dụng để làm cân xứng lại bố cục, sao cho khi chia mặt quan sát chính (front view) và mặt quan sát từ trên xuống (top view) thành 2 phần không bằng nhau qua trục tung nằm ngay điểm vàng, thì số lượng đá của hai bên là tương đương, nếu không đạt về số lượng, sẽ phải tăng khoảng cách đối với trục qua điểm vàng để bù lại.

    4-Fuzei
    tạm dịch: cảm thụ cái 'thần' cuả địa danh
    Là cảm thụ, tinh lọc những yếu tố chính làm nên nét đẹp, không khí, tinh thần và xúc cảm của một địa danh, nơi chốn nào đó mang lại cho bạn, để tái hiện lại hình ảnh tối giản đó vào tác phẩm của mình. Đây chính là tiêu chí mà chúng ta cần nỗ lực đạt tới để thể hiện tinh thần Iwagumi, vốn được xem là một nghệ thuật có đẳng cấp cao tới mức việc sao chép thiên nhiên như tranh tả thực, non bộ...vv..không thể nào so sánh nổi.
    Đây chính là phần 'hồn' của tác phẩm, vì khi ngắm nó, người xem buộc phải liên tưởng, suy luận và ngẫm nghĩ thậm chí...ám ảnh người xem theo nhiều góc độ, tuỳ trình độ cảm thụ và tuỳ vốn sống, qua đó hình dung ý đồ của tác giả theo nhiều cách khác nhau.
    Do là sản phẩm xuất phát từ cảm thụ cá nhân những đẹp tinh lọc của thiên nhiên, nên tác phẩm cuối cùng thường mang dấu ấn của tác giả, thậm chí có cả 'hình ảnh' của chủ đầu tư của tác phẩm (khi làm theo đơn đặt hàng) dù tác phẩm đó thể hiện một ghềnh đá hoang vu, các thắng tích nổi tiếng hay các điển tích trong lịch sử...

    B- Các bước thực hiện
    Để bắt tay vào thực hiện, chúng ta phác thảo bố cục dựa trên số lượng các thành phần 'vật tư ' bạn đã tìm được, cũng như những ý tưởng phòng bị mà bạn đã nghĩ ra từ trước.
    + Đầu tiên, chúng ta cần liệt kê những thành phần sẽ cấu thành tác phẩm như các khối đá, cây cỏ, rêu...mà bạn sở hữu, cả các giải pháp, ý tưởng thay thế mà chúng ta có.
    Hãy xem xét:
    - kích thước, hình dạng và số lượng đá, xem các phương ngang hay dọc của vân, sớ đá, dáng tròn, thô, chất liệu đá cứng hay sa thạch cũng như cát, sỏi và các loại cây cỏ, rêu mà bạn dự tính dùng.
    - độ dốc nền dự kiến.
    - các lối đi, hướng của dãy đá...
    - kích thước tối đa cuả cây cỏ, rêu và hình dạng chúng khi trưởng thành.
    - vị trí và các hướng sẽ được ngắm khi hoàn thành.
    - tác động của tác phẩm với môi trường và con người xung quanh.

    + Kế tiếp, thực hiện việc xắp xếp, bố cục và ghi chú những lý do của mỗi quyết định thay đổi để dễ dàng quay lại cách cũ nếu cần.
    - Lựa chọn:
    Chọn bố cục mà bạn cho là nhiều ưu điểm nhất để tiếp tục giải quyết các vấn đề có liên quan. Tập trung vào một ý tưởng chính của bố cục mà bạn tâm đắc nhất.
    Để cho các anh chị dễ hình dung, Cá mập xin dùng một hồ Iwagumi tiêu biểu của ADA để phân tích phương pháp thực hiện như sau.
    [​IMG]
    phác thảo với tảng đá chính đặt tại điểm 'vàng'
    [​IMG]
    đặt tảng đá chính vào vị trí.
    [​IMG]
    tảng đá thứ 2
    [​IMG]
    tảng thứ 3 phía sau tảng thứ 1
    [​IMG]
    tảng thứ 4 và thứ 5
    [​IMG]
    bố cục xem như đã hoàn chỉnh

    - hoàn thiện bố cục
    Bạn hãy xem xét kỹ và cẩn trọng bố cục bạn vừa xắp xếp và điều chỉnh những chỗ chưa vừa ý. điểm thêm vài tảng đá nhỏ vào chỗ 'khuyết' cho các tảng đá cân bằng về thị giác.
    [​IMG]

    - Đánh giá bố cục
    Hãy trả lời các câu hỏi sau:
    - Thiết kế của bạn chuyển tải những xúc cảm cho người xem bằng những yếu tố gì (không gian, kích thước, màu sắc, chất liệu...)
    - Có tương thích với các nguyên tắc chính của vườn đá Nhật?
    - Có đủ hoàn chỉnh về mọi mặt, kể cả về lập luận để đối chọi với những phê bình của đồng nghiệp?
    Nếu kết quả là không, hãy thực hiện lại từ đầu, nếu các câu trả lời là , bạn hãy tiếp tục các bước kế tiếp.

    + Công bố tác phẩm.


    [​IMG]

    Hãy đợi tác phẩm của bạn hoàn chỉnh thực sự rồi công bố để bạn bè binh phẩm. Các hình chụp các giai đoạn thực hiện lúc này mới nên công bố để các đồng nghiệp có thể đánh giá, góp ý chính xác tác phẩm của bạn. Quá trình này nên lưu giữ như một hồ sơ cá nhân, sẽ rất hữu ích khi bạn cần tham khảo ý kiến của chuyên gia để giải quyết các sự cố sau này.

    + Điều chỉnh


    Thông thường, bố cục đá Iwagumi cho hồ thuỷ sinh thường bị phá vỡ bởi cây thuỷ sinh và rêu cảnh các loại khi chúng phát triển quá mức.
    Một lý do ít xảy ra hơn là bạn khi tìm được một tảng đá phù hợp hơn cho bố cục.
    Khi thực hiện việc thay đổi đá, bạn nên cẩn trọng đo đạc kích cỡ của các tảng đá cũ và mới, đánh dấu vị trí các tảng lấy ra đề phòng trường hợp tái sử dụng.


    C- Các kiểu xếp đá chính.
    - Sanzon Iwagumi , cấu thành từ 3 hòn đá với 2 nhỏ và 1 lớn.
    - Shumisen, cấu thành từ những cụm đá được xếp theo quan niệm nhà Phật, trong đó, cục đá to ở trung tâm được gọi là chuusonseki còn những viên đá nhỏ hơn được gọi là kyoujiseki ở xung quanh, đầu hướng tới viên trung tâm.
    - Tsurushima, cấu thành từ nhiều khối đá ốm, cao, kích cỡ tương đồng bố cục vị trí gần xa khác nhau.
    Và vài kiểu khác ít phổ biến hơn.
    (xem thêm bài ' Nghê thuật xếp đá Iwagumi' của Tác giả: DJKronik57 , Dtnguyen62 sưu tầm và lược dịch)
    Dưới đây là cá hồ Iwagumi của Sir Amano mà Cá mập sưu tầm được. mời các anh chị đoán xem, nó thuộc kiểu gì nhé.



    [​IMG]


    [​IMG]


    [​IMG]


    [​IMG]


    [​IMG]

    Tài liệu tham khảo:

    Japanese Garden.
    'Japanese soul' of the Sakutei-ki. của học giả Masahio Tanaka.
    và nhiều tài liệu có liên quan khác.
    Hình ảnh trong bài từ ADA Style, được sự cho phép sử dụng của ADA Vietnam.
    nội dung, hình minh họa thuộc bản quyền của Cá mập, chỉ sử dụng cho bài này trên SAC


    Bài biên soạn còn nhiều thiếu sót. mong góp ý để hoàn chỉnh bài tốt hơn.
    sử dụng cho nội bộ SAC Club
    Yêu cầu không sử dụng,biên sọan lại từng phần hay toàn bộ nội dung dưới mọi hình thức.


    mời xem tiếp:
    - Bố cục đá Iwagumi phần II: tạo điểm nhấn
    - Bố cục đá Iwagumi phần III

    Cá mập- Pyramid biên soạn
    còn chỉnh sửa
     
  2. nôb

    nôb Administrator Staff Member

    đang bị tẩu về vụ này đọc lại thấy thấm ghê, ke ke ke. Một lần nữa cám ơn tác giả về bài viết cực hay này
     
  3. vankio

    vankio New Member

    Bạn xem lại xem hình không hiển thị được
     
  4. haminhtri

    haminhtri New Member

    Đúng rồi,hình không xem được.Xin kiểm tra lại.
     
  5. aquavina

    aquavina New Member

    Hình không hiển thị, giá mà có hình thì dễ hiểu và trực quan sinh động hơn rất nhiều.
     

Share This Page